Aannames? Gevaarlijk!

De laatste weken wordt ik er met enige regelmaat op gewezen dat ik vooroordelen heb. En dat ik dan reageer op een manier die bij anderen pijn veroorzaakt.  Ik ben benieuwd of je mijn verhaal herkent. 

Laatst was mijn fietsband lek. Tenminste, dat dacht ik. Twee dagen daarvoor had ik er nog een nieuwe band om laten zetten. Een band die niet snel lek zou moeten gaan. Daarnaast deed mijn rechterrem het niet meer, vlak nadat ik de nieuwe band erom had laten doen. Dat kon toch niet! De fietsenmaker had het vast niet goed gedaan!

Beter kijken!

Bij de fietsenmaker was het eerste waar hij me op wees dat mijn ventiel eruit was en mijn remkabel eruit was getrokken. Ik schaamde me diep. Ik had niet eens gekeken wat er precies aan de hand was. Ik was meteen op hoge poten naar hem toe gegaan in de veronderstelling dat hij het niet goed had gedaan. Volgende keer eerst even kijken om te zien wat er werkelijk aan de hand was, nam ik mezelf voor.

Hoezo discriminatie?

Niet veel later zaten mijn zoontje en ik een broodje te eten in het centrum van de stad. Een man met een donkerbruine huid kwam op ons af en vroeg of hij wat mocht vragen. Niet wéér geld, dacht ik. Enigszins aarzelend en wantrouwig zei ik ja. ‘Waar is de Nachtegaalstraat?’ vroeg hij vervolgens. Ik was met stomheid geslagen. Verbouwereerd en beschaamd legde ik hem de weg uit. Daarna zei ik tegen mijn zoontje: ‘Weet je wat ik dacht?’ ‘Dat hij om geld zou vragen,’ antwoordde hij. Hij had hetzelfde gedacht als ik!

Best bijzonder

Nu is het zo dat ik de laatste weken drie of vier keer om geld ben gevraagd, meestal door een man met een donkerbruine huid. En het is ook zo dat ik momenteel zelf weinig inkomen heb. Dat we een broodje hadden gehaald, was best bijzonder. Ik wil dus ook wel met mildheid kijken naar mijn reactie. Toch schrok ik van mijn aanname, want ik onbevooroordeeld naar mensen kijken en met respect met hen omgaan. Bovendien wil ik anderen graag helpen. Mijn aannames belemmeren mij bij het vervullen van deze behoefte, zo blijkt.

Wat dacht hij?

Ik ben trouwens benieuwd wat die man van mij dacht: Jeetje, die mevrouw wil niet eens de weg wijzen. Ze denkt zeker dat…. Het zou mogelijk zijn beeld kleuren van mensen die er net zo uitzien als ik en die in dezelfde stad wonen. Zeker als hij het nog een paar keer meemaakt. Zo ontstaat verwijdering tussen mensen. Voor mij is het dus zo belangrijk dat iedereen als mens wordt gezien en gewaardeerd, ongeacht zijn leeftijd, huidskleur of geloof.  En dat kan alleen als we met een open, onbevooroordeeld blik naar elkaar kijken. Dat dat voor mij nog niet zo gemakkelijk is, bewijst mijn reactie.

In het zwembad

Pasgeleden zag ik een mooi voorbeeld van iemand die zich bewust was van haar aanname en daar ook de verantwoordelijkheid voor nam.  Dat was in de kleedkamer van het zwembad. De bewuste moeder had haar zoontje mee, die mijn muts van het bankje pakte. ‘Laat maar liggen, die is niet van jou,’ hoorde ik haar zeggen. De moeder legde mijn muts weer op het bankje. Ik zag dat hij er uit zichzelf af viel, zij blijkbaar niet. Geërgerd noemde ze de naam van haar zoon. ‘Hij viel er zelf af,’ zei ik. Waarop zij antwoordde: ‘Het is toch wat, automatisch veroordeel je je kinderen.’

Razendsnel

Ik was blij met de reactie van de moeder en ik ervoer verbinding met haar. Wij mensen hebben razendsnel ons oordeel over anderen klaar, zonder dat we goed hebben gekeken of geluisterd. En voordat we er erg in hebben, hebben we al gereageerd vanuit onze aannames. We beschuldigen anderen of maken hen verwijten, zodat zij zich boos of gekwetst voelen, schuldig of beschaamd. De grondlegger van Empathische Communicatie, dr. Marshall Rosenberg, heeft het niet voor niets over Geweldloze Communicatie als alternatief voor onze dagelijkse manier van praten. Want hoewel we onze woorden vaak niet zien als gewelddadig, leidt datgene wat we zeggen vaak tot pijn, voor onszelf of voor anderen.

Blijf objectief

Empathisch Communiceren begint met objectief waarnemen. Dat is niets anders dan je oren en ogen gebruiken. Kijken. Luisteren. Probeer het maar eens. Neem de situatie feitelijk waar. Wat hoor je iemand zeggen?  Zoals in mijn voorbeeld: ‘Mag ik je wat vragen?’ Niets meer en niets minder. Wat zie je? Mijn fietsband is plat en als ik in mijn rem knijp, rijdt mijn fiets door. Dát zijn waarnemingen. Dáár kan ik wat mee naar anderen toe. Niet met die oordelen en verwijten. Die zorgen alleen voor verwijdering. Ik neem me voor om mijn gedachten over anderen vooral te laten voor wat ze zijn en beter te gaan waarnemen. Doe je mee?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s