Geweldloos leven in deze tijd

Geweldloos leven in deze tijd valt niet mee. Gemakkelijk verval ik in oordelen over de huidige gebeurtenissen in de wereld en de reacties daarop. Na de schok en verontwaardiging over de doden in Parijs, merk ik dat ik nu vraagtekens zet bij vrijheid van meningsuiting.  Hoe ga je eigenlijk geweldloos om met de meningen van anderen? Hoe uit je je geweldloos en hoe zorg je voor verbinding in plaats van segregatie?

Mijn eigen ervaring is, en dat blijkt nu zelfs van levensbelang, dat het voor rust zorgt als ik de meningen van anderen bij hen kan laten. Dat ik me ervan bewust ben dat andermans meningen van hen zijn en dus alles zeggen over hen en niets over mij of over anderen. Zelfs al gaat het over mij of over anderen. Ik ervaar het als bevrijdend dat ik meningen niet meer persoonlijk hoef op te vatten, maar ze ook kan zien als uitingen van onvervulde behoeften. Bijvoorbeeld als behoefte aan gelijkwaardigheid, erkenning of respect.

Is dat humor?

Niet dat het me altijd lukt om door de woorden van anderen heen te horen wat ze werkelijk willen zeggen. Als mijn man stelt dat ik er niet uitzie met smoked eyes, vlamt de woede in me op en reageer ik op zijn mening. In plaats van te luisteren naar wat hij werkelijk wil zeggen: dat hij mij zonder make-up mooier vindt. Toch lukt het me steeds vaker de mening of het gedrag van anderen bij hen laten en daarmee voor hen open te blijven staan . Zoals laatst op het schoolplein, toen mijn fiets viel en een klasgenootje van mijn zoon begon te lachen. Vroeger zou ik me gekwetst en verontwaardigd hebben gevoeld. Nu kan ik open vragen: ‘Is dat humor voor jou?’

Bevrijd van meningen

Ik wil heel graag dat mijn kinderen niet gebukt gaan onder de mening van anderen, maar dat ze datzelfde bevrijdde gevoel ervaren als ik. Verschillende meningen zijn er nu eenmaal. Even simpel gesteld: voor de één is roze een mooie kleur en voor de ander is dat blauw. De één vindt kaas lekker, de ander houdt meer van salami. Dat betekent niet dat roze mooi is en blauw lelijk of omgekeerd. Dat kaas lekker is en salami vies en vice versa. Het zijn gewoon verschillende smaken. En die verschillen mogen er zijn, toch?

Het gaat om erkenning

Volgens mij kunnen die verschillen in vrede en harmonie naast elkaar bestaan als we elkaars meningen bij elkaar kunnen laten. ‘Voor jou is het zo, voor jou is het zo,’ zeg ik vaak tegen mijn twee kinderen. Ik probeer hen daarmee te zien en te erkennen. Tegelijkertijd probeer ik hiermee aan te geven dat verschillende meningen er mogen zijn en dat je geen ruzie hoeft te maken over je gelijk. In huis keert dan ogenblikkelijk de rust weer. Het gaat ons als mensen immers werkelijk over erkenning van wie we zijn.

Eerlijk uiten in plaats van je mening geven

Omgaan met de meningen van anderen is één. Tegelijkertijd merk ik steeds vaker dat het leidt tot vrede en verbinding als je eerlijk bent over wat er in je omgaat. Dat je in plaats van je mening te geven, vertelt wat iets met je doet en wat zo wezenlijk belangrijk voor je is. Zoals een deelnemer aan mijn workshop laatst zei: ‘Ze merken toch wel aan mijn stem dat ik geïrriteerd ben, dan kan ik net zo goed zeggen dat ik me zo voel.’

In Geweldloze Communicatie wordt dat ‘eerlijk uiten’ genoemd. Volgens mij is deze manier van communiceren in deze tijd hard nodig. Onze dagelijkse manier van praten zien we vaak niet als gewelddadig, terwijl onze woorden vaak leiden tot pijn, voor onszelf of voor anderen, zegt de grondlegger van Geweldloze Communicatie Marshall Rosenberg. Met het uiten van onze mening, het gedachteloos uitspreken van alles wat we denken, kwetsen we anderen vaak ongewild en onbedoeld. Ook met het indirect uitspreken van onze mening trouwens. Daar kan ik over meepraten…

Liever geluk of gelijk?

Ik weet nog goed dat ik in mijn werk aan de kaak wilde stellen dat mijn collega, die met RSI thuis zat, was gevraagd ontslag te nemen. Vanuit mijn mening over het dit feit (‘Dit is onrechtvaardig! Dit kan niet!’) en mijn oordeel over het bedrijf (‘Ze zijn fout!’) ging ik de strijd aan voor rechtvaardigheid. In mijn ogen was het een volkomen legitieme strijd. Ik nam het immers voor mijn collega op.

‘Heb je liever je gelijk of je geluk?’ vroeg mijn zus op het laatst. Ik had net een brief van de directeur gehad met het verzoek om me constructief op te stellen, anders wilde hij de samenwerking met mij verbreken. De vraag van mijn zus opende mijn ogen. Ik zag in dat ik niet gelukkig zou worden als ik doorging mijn gelijk te halen. Integendeel. Ik leed zelf fysiek en mentaal onder mijn strijd en mijn collega’s net zo goed. Er waren alleen verliezers.

Wanhopig

Als ik me op mijn werk eerlijk had geuit, had ik  gezegd dat ik me triest en terneergeslagen voelde omdat ik zo graag wilde dat mijn collega gezond en gelukkig was. Ik had machteloos moeten toezien hoe ze langzaam het plezier in haar werk verloor, steeds minder energie kreeg en steeds meer pijn in haar pols. Dat ik haar niet had kunnen helpen, stemde me wanhopig. Eerlijk uiten was niet voor niets het eerste waar mijn coach naar vroeg: ‘Wat deed het eigenlijk met jou? Waarom heb je dat niet gezegd?’

Vrijheid van meningsuiting

Ik merk nu dat ik wat moeite heb met vrijheid van meningsuiting. Liever was dit voor mij vrijheid van eerlijk uiten. Juist deze tijd vraagt om verbinding, las ik in Trouw in reactie op het gebeurde in Parijs. Ik ben het daarmee eens. Voor mij is het alleen een verbinding met elkaar als gehele mensheid  in plaats van als twee groepen tegenover elkaar. En dat vraagt erom ons bewust te zijn van onze manier van communiceren en eerlijk te zijn over onze gevoelens en behoeften in plaats van de vrijheid om klakkeloos onze mening te kunnen geven.

Je eigen mening terughouden

Helemaal verbinding geeft het als we onze eigen gedachten opzij kunnen zetten en vol-ledig kunnen luisteren naar wat iemand zo nodig heeft. Empatisch luisteren heet dat in Geweldloze Communicatie. Uitrospectie in plaats van introspectie noemt Roman Krznaric het in zijn boek Empathie: proberen je in te leven in de ander in plaats van enkel te luisteren naar onszelf en onze mening over een situatie.

Uitrospectie

Roman Krznaric roept op tot outrospection en beschrijft in zijn boek talloze inspirerende voorbeelden van mensen die letterlijk in de schoenen van anderen gingen staan en de wereld door hun ogen bekeken. Hij geeft ook vele ideeën voor een wereld waarin we elkaar proberen te begrijpen. Ik hoop vurig dat steeds meer mensen gehoor geven aan zijn oproep. Het aantal mensen op mijn workshops en hun verlangen om de beweegredenen van anderen te begrijpen, stemt mij hoopvol. Wat mij betreft vormen we samen een beweging voor wereldvrede. Doe je mee?

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s