Mijn man is ziek, oordeel of feit?

Op de Facebook-pagina van de workshops empathische communicatie die ik geef, plaats ik regelmatig foto’s van mensen met een uitspraak erbij en de vraag: oordeel of waarneming? En hoewel het gemakkelijk lijkt om je ogen en oren de kost te geven en gewoon waar te nemen wat je ziet of hoort, ervaar ik dát nog altijd als één van de moeilijkste dingen in empathische communicatie. Want neem nou de uitspraak van de internist: ‘uw man is ziek.’ Is dat nou een waarneming of een oordeel?

Ja, bijna drie jaar gelden, toen ervoer ik mijn man als ziek ziek. Dat was nadat hij een hartinfarct had gekregen en gedotterd moest worden. En toch… Pas nadat hij gedotterd was, ervoer ik hem als ziek. Niet tijdens het infarct. Toen was hij wel ongewoon moe en zei hij dat hij snel duizelig was en een onrustig gevoel in zijn borst had. De volgende dag gingen we naar het strand, zwom hij in de zee, sliep hij lang op het zand en voelde hij zich weer beter. Ook toen we het ziekenhuis in liepen (hij was voor de zekerheid naar de huisarts geweest, die een hartfilmpje had laten maken), ervoer ik hem niet als ziek. Die gedachte kwam pas toen ik hem in bed zag liggen, met een infuus in zijn arm. Toen ik met hem aan de arm een rondje mocht lopen over de afdeling. En toen hij thuis kwam en de eerste week vijf minuten per dag mocht wandelen.

Verdriet, angst en machteloosheid

Onlangs heb ik gehoord dat hij essentiële trombocytose of polycythemia vera heeft. Beide aandoeningen aan het beenmerg, waardoor dit te veel bloedplaatjes aanmaakt en je een verhoogde kans hebt op trombose (en dus ook op een hartinfarct of beroerte). Een aandoening waarmee mensen, bij wie enige tijd geleden de diagnose werd gesteld, gemiddeld nog tien tot twintig jaar leefden. Als ik daar aan denk, voel ik verdriet, machteloosheid en angst. Zal hij zijn kinderen zien opgroeien? Zijn kleinkinderen meemaken? Zijn pensioen halen? Kan ik het wel alleen? Ik wil niet zonder hem!

Mijn waarneming

Als ik nú naar hem kijk en naar hem luister, hoor en zie ik dat hij het gevoel heeft dat drie van zijn vingers slapen en dat hij een branderig gevoel heeft in zijn onderarm, alsof hij er kokend water overheen heeft gekregen. Dat laatste gevoel is trouwens weg sinds hij zijn arm met koperzalf insmeert. Ik hoor hem ook zeggen dat het gevoel in zijn vingers het ergst is als hij ’s ochtends opstaat en dat als hij werkt of oefeningen doet, het gevoel minder wordt. Op basis van mijn waarneming heeft hij een vervelende klacht, maar ervaar ik hem niet als ziek.

Dus wat is het nou?

Is mijn man nou ziek of niet? Ik weet dat hij te veel bloedplaatjes aanmaakt, dat blijkt uit bloedonderzoek. Ik weet dat in zijn lichaam een proces gaande is dat niet te stoppen is (er zijn nog geen allopatische geneemiddelen, alleen symptoombestrijders) Ik weet ook dat hij op dit moment een verhoogd risico op trombose en dus ook op een hartinfarct heeft. Ik zie hem zijn pillen slikken. Ik neem zijn ziekte, behalve zijn vingers dan, alleen op dit moment niet met mijn ogen en oren waar. Voor mij is hij op dit moment dus niet ziek. De uitspraak ‘mijn man is ziek’ is voor mij momenteel dus een oordeel. Ik ben benieuwd hoe jíj daarover denkt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s